Arkana Gdynia - Warszawa - Suwałki

Porady

Lubimy dzielić się wiedzą popartą długoletnią praktyką.

Wróć

Czy pracodawca ma obowiązek ustalenia przerwy obiadowej w określonych godzinach pracy?

Obowiązujące przepisy prawa pracy przewidują prawo pracownika do przerwy w pracy trwającej co najmniej 15 minut, jeżeli jego dobowy wymiar czasu pracy wynosi co najmniej 6 godzin. Przerwa taka wliczana jest do czasu pracy, co oznacza, że czas takiego odpoczynku jest traktowany na równi z wykonywaniem pracy i przysługuje za niego wynagrodzenie. Ustawodawca wskazuje 15 minut jako minimalny czas trwania przerwy, nie ma więc przeszkód, by pracodawca odpowiednio wydłużył czas jej trwania, na przykład w celu umożliwienia pracownikom zjedzenia posiłku. Należy jednak pamiętać, że możliwość wydłużenia czasu trwania przerwy ponad kwadrans jest jedynie uprawnieniem, a nie obowiązkiem pracodawcy. W nauce prawa pracy przeważa pogląd, że w sytuacji ustalenia czasu takiej przerwy – w większym niż 15 minut wymiarze – cały czas jej trwania powinien wliczać się do czasu pracy pracownika.

Kodeks nie określa, kiedy w ciągu doby przerwa ma przypadać. Pracodawca powinien zaznaczyć przysługującą pracownikowi przerwę w pracy w przepisach wewnątrzzakładowych – w regulaminie pracy bądź układzie zbiorowym pracy. Dodajmy, że moment jej rozpoczęcia nie musi być jednakowy dla wszystkich pracowników. Może zostać ustalony indywidualnie, szczególnie, gdy pracodawca chce zapewnić sprawną organizację pracy w zakładzie. Należy jednak zwrócić uwagę, że niedopuszczalnym jest ustalenie przerwy na początku bądź końcu pracy w taki sposób, że pracownik przychodzi do pracy kwadrans później bądź wychodzi do domu kwadrans wcześniej. Pracownik powinien bowiem korzystać z przysługującej mu przerwy w trakcie trwania jego dnia pracy, gdyż przerwa ta ma na celu odpoczynek i regenerację sił do dalszego wykonywania obowiązków.

Niezależnie od powyżej wskazanej, obowiązkowej przerwy w pracy, pracodawca może wprowadzić fakultatywną przerwę, zwaną popularnie przerwą na lunch. Artykuł 141 kodeksu pracy przewiduje bowiem możliwość wprowadzenia przerwy na „spożycie posiłku bądź załatwienie spraw osobistych”, której czas nie może przekraczać 60 minut. Nie jest ona wliczana do czasu pracy pracownika, a co za tym idzie za czas jej trwania nie przysługuje pracownikowi wynagrodzenie. Inicjatywa wprowadzenia takiej przerwy należy wprawdzie do pracodawcy, jednak nie oznacza to całkowitej dowolności w tym zakresie. Jej wprowadzenie jest bowiem zależne od umieszczenia odpowiednich postanowień w układzie zbiorowym pracy bądź regulaminie pracy, a jeśli wspomniane akty u danego pracodawcy nie występują, przerwę taką można wprowadzić odpowiednim zapisem w umowie o pracę.

Agnieszka Hervy
Kancelaria Prawna ARKANA

Arkana