Arkana Gdynia - Warszawa - Suwałki

Porady

Lubimy dzielić się wiedzą popartą długoletnią praktyką.

Wróć

Czy można rozwiązać umowę o pracę za porozumieniem stron z ciężarną kobietą?

Kodeksowa ochrona zatrudnienia kobiety ciężarnej

Zarówno pośród pracowników, jak i pracodawców, powszechna jest świadomość, że kobieta w ciąży podlega szczególnej ochronie przepisów prawa pracy. Jednym z najważniejszych mechanizmów prawnych chroniących prawa ciężarnej pracownicy jest określony w art. 177 § 1 kodeksu pracy zakaz wypowiadania i rozwiązywania przez pracodawcę umowy o pracę w okresie ciąży pracownicy oraz  podczas urlopu macierzyńskiego.

Jednak wyjątkiem uzasadniającym rozwiązanie umowy są zawinione przez pracownika przypadki określone w art. 52 § 1 kodeksu pracy (ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, popełnienie przez pracownika przestępstwa lub zawiniona utrata uprawnień) przy jednoczesnej zgodzie na zwolnienie ze strony zakładowej organizacji związkowej. Zakończenie współpracy jest także możliwe, gdy umowa o pracę zawarta była na okres próbny, nie przekraczający jednego miesiąca (art. 177 § 2 kodeksu pracy) oraz w przypadku likwidacji lub upadłości pracodawcy, o czym szerzej mówi art. 177 § 4 kodeksu pracy.

Rozwiązanie umowy o pracę z ciężarną za porozumieniem stron

W sytuacji, w której nie zachodzi żadna z powyżej wymienionych przesłanek, pracodawca nie ma prawnej możliwości zwolnienia kobiety ciężarnej. Nie oznacza to jednak, że rozwiązanie umowy o pracę z kobietą w ciąży w ogóle nie jest możliwe.

Jeżeli bowiem pracownica sama chce zakończyć pracę, możliwe jest rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. Porozumienie takie jest zgodne z prawem i wiążące zarówno w stosunku do pracodawcy, jak i pracownicy. Oznacza to, że kobieta, która w momencie zawierania porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę zdawała sobie sprawę, że jest w ciąży i pomimo tego zdecydowała się na zakończenie współpracy, nie ma prawa następnie żądać unieważnienia zawartego porozumienia. Znajduje to uzasadnienie w Wyroku Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1998 r. (sygnatura sprawy: I PKN 431/98). 

Gdy kobieta nie wie jeszcze, że jest w ciąży

Inaczej sytuacja wygląda, gdy pracownica w momencie zawierania porozumienia o rozwiązaniu umowy o pracę nie była świadoma, że jest w ciąży. Wówczas ma prawo uchylić się od skutków zawartego porozumienia poprzez złożenie pracodawcy pisemnego oświadczenia o działaniu pod wpływem błędu. Oświadczenie takie jest wiążące dla pracodawcy, i to – jak stwierdził Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 19 marca 2002 r. (sygnatura sprawy: I PKN 156/2001) – niezależnie od tego, czy pracodawca wiedział o błędzie, mógł go z łatwością zauważyć lub sam spowodował u pracownicy jego powstanie.

Podkreślmy jednak, że oświadczenie takie nie będzie skuteczne, jeżeli porozumienie stron o rozwiązaniu umowy o pracę zostało zawarte w momencie, gdy pracownica nie była jeszcze w ciąży, a zaszła w nią przed określonym w porozumieniu terminem rozwiązania umowy. Potwierdził to Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r. (sygnatura sprawy: II PK 24/2007).

Tomasz Lewandowicz, Kancelaria Prawna ARKANA

Artykuł ukazał się w Dzienniku Bałtyckim, w dodatku Praca – numer z dn. 17.01.2011

Arkana